13 vragen over griepvaccinatie

INFO
Gepost op: 
02/11/2016
Surplusgezondheid_13_vragen_over_griepvaccinatie

Elke winter opnieuw raakt 1 op de 10 landgenoten besmet met griep. Misschien wel één van de meest onderschatte ziekten. Ook al zijn de symptomen wat gelijkaardig aan die van een verkoudheid, toch kan je de twee absoluut niet vergelijken. Griep is agressiever en houdt je enkele dagen in bed omdat ze je volledig verzwakt. De symptomen treden heel snel op en zijn erg intens. 

1. Is griep eigenlijk gevaarlijk?

Griep lijkt op het eerste zicht een banale ziekte, maar de complicaties kunnen - vooral bij de risicogroepen - wel degelijk ernstig zijn. Ongeveer 10 procent van de patiënten kampt met verwikkelingen zoals bronchitis of een longontsteking en in sommige gevallen kan het zelfs fataal aflopen. In ons land sterven er elk jaar gemiddeld 1.500 tot 2.000 mensen aan de gevolgen van een ‘banale’ griep. Op wereldschaal eist het griepvirus jaarlijks 250.000 tot 500.000 doden. 

2. Biedt vaccinatie de beste bescherming tegen de griep?

Het griepvaccin is - in combinatie met de preventieve hygiënische maatregelen - de beste voorzorg die je kan nemen. Het vaccin doet het aantal griepgevallen met 30 tot 70 procent dalen en het aantal complicaties met 20 tot 50 procent. 

3. Moet iedereen zich laten vaccineren?

Neen, voor relatief jonge en gezonde mensen is vaccinatie niet nodig. Maar voor een aantal doelgroepen is die wel uiterst belangrijk, denk maar aan mensen met een verminderde weerstand of een onderliggende ziekte zoals diabetes. Maar ook 65-plussers, chronisch zieken, mensen met obesitas, rokers en zware alcoholgebruikers lopen een hoger risico om met ernstige complicaties te kampen en krijgen daarom de raad om zich te laten vaccineren. Nog een belangrijke groep zijn de gezondheidswerkers. Zij zijn vaak verantwoordelijk voor de gezondheid van andere mensen en laten zich dus beter inenten. 

4. Heeft het zin om je te laten vaccineren als je nog nooit griep hebt gehad?

Als je tot nu toe tussen de mazen van het net kon glippen, dan mag je jezelf gelukkig prijzen want het klopt niet dat sommige mensen van nature bestand zijn tegen griep. Enkel als je griep krijgt, kan je lichaam antistoffen aanmaken en dan nog maar enkel tegen dat ene virus-type en voor een beperkte periode. Dus kun je je maar beter laten vaccineren, ook als je nog nooit eerder griep had. 

5. Kan je ziek worden van het griepvaccin?

Het griepvaccin bevat geen levende virussen en kan dus zelf nooit griep veroorzaken. Eventueel kan je wel wat last krijgen van pijn, zwelling of roodheid door de injectie. Heel uitzonderlijk kan er zelfs koorts, misselijkheid of spierpijn optreden. Toch vertonen sommige mensen bepaalde griepsymptomen nadat ze gevaccineerd werden. Het probleem is dat de vaccinatie vaak tijdens een periode met veel verkoudheden plaatsvindt. Vandaar de verwarring. Het griepvaccin zorgt ook zelden voor een allergische reactie. Enkel mensen die allergisch zijn voor kippeneiwit mogen zich niet laten inenten. 

6. Kan je alsnog griep krijgen als je gevaccineerd bent?

Na de inenting heeft je lichaam een tweetal weken nodig om voldoende afweerstoffen aan te maken. Als je in die periode besmet raakt, kan je alsnog griep krijgen. Of omdat je besmet bent met een virustype dat niet in het vaccin zit. Ook een verminderd afweersysteem door een onderliggende ziekte, ouderdom of het gebruik van bepaalde geneesmiddelen kan de werking van het vaccin beïnvloeden. Toch beschermt het vaccin 70 tot 90 procent van de gezonde mensen die jonger zijn dan 65 jaar en 30 tot 70 procent van de ouderen. Zelfs als je ziek wordt zijn de symptomen meestal minder erg als je gevaccineerd bent.

7. Mag je je laten vaccineren als je zwanger bent?

Het vaccin voorkomt dat zowel de moeder als de foetus ernstige gevolgen ondervinden bij een zware griepaanval. Daarom raadt de Hoge Gezondheidsraad aan dat vrouwen die in oktober of november minstens drie maanden zwanger zijn, zich laten vaccineren. Omdat het vaccin geen actief virus bevat, is het perfect veilig en heeft het geen schadelijke effecten voor het ongeboren kindje. Men raadt ook ouders van een baby jonger dan zes maanden aan om zich te laten inenten, ook als je borstvoeding geeft. De baby zelf krijgt echter beter geen vaccin. 

Tip: Aanstaande moeders die minstens drie maanden zwanger zijn, kunnen rekenen op een tegemoetkoming van de ziekteverzekering voor het vaccin. Dat kan zonder de toestemming van de adviserend geneesheer zolang de behandelende arts op het voorschrift ‘derdebetalingsregeling van toepassing’ vermeldt. 

8. Moeten kinderen verplicht ingeënt worden?

De Belgische Hoge Gezondheidsraad raadt geen systematische vaccinatie voor gezonde kinderen aan. 

9. Kun je maatregelen nemen om griep te voorkomen?

Er zijn geen waterdichte garanties, maar je kan wel een aantal voorzorgen nemen. Virussen verspreiden zich via de lucht tijdens het hoesten of niezen. Daardoor kun je rechtstreeks besmet raken maar de virussen kunnen ook terecht komen op allerlei voorwerpen zoals keukenapparatuur of deurklinken. Tijdens de griepperiode is het dus belangrijk om je handen regelmatig met water en zeep te wassen, een wegwerpdoekje te gebruiken als je moet hoesten of niezen en ook de apparaten, voorwerpen en oppervlakken die je vaak gebruikt geregeld schoon te maken. 

10. Moet je je elk jaar opnieuw laten vaccineren?

Ja, omdat de griepvirussen voortdurend veranderen. Daarom stelt men elk jaar een nieuw vaccin samen , afgestemd op de virussen die men de komende winter verwacht. Bovendien daalt het aantal antistoffen in je lichaam na verloop van tijd waardoor er op een bepaald moment te weinig zijn om je nog effectief te beschermen. Na ongeveer 6 tot 12 maanden is het vaccin uitgewerkt. 

11. Wanneer laat je je best vaccineren?

Je laat je het best in oktober of november vaccineren. Griep komt immers het meest voor van november tot maart en het vaccin is na twee weken werkzaam. Zolang het griepvirus niet is doorgebroken, blijft vaccinatie nuttig.  

12. Hoe kom je aan het griepvaccin?

Vraag een voorschrift aan je arts waarna je het vaccin bij je apotheker kunt afhalen. Bewaar het in het midden van de koelkast of in de groentebak tot aan de inspuiting. Vermijd in ieder geval dat het vaccin tegen de achterwand komt te liggen want daar is het te koud. Nog beter is om het product pas kort voor de afspraak bij de huisarts af te halen bij de apotheker. 

13. Hoeveel kost een griepvaccin?

Zonder tussenkomst ongeveer 12 euro. Maar bepaalde risicopersonen krijgen een deel van de kostprijs terugbetaald zoals 50-plussers, chronisch zieken, gezondheidswerkers en vrouwen die minstens drie maanden zwanger zijn. Zij betalen daardoor nog ongeveer de helft.